نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری، دانشگاه رازی، دانشکده علوم اجتماعی، گروه اقتصادی

2 دانشیار دانشگاه رازی، دانشکده علوم اجتماعی، گروه اقتصاد

10.30471/mssh.2022.8378.2302

چکیده

به باور کوهن، علم کلیتی است که دارای پارادایم است و مبتنی بر سه رکن هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی و روش‌شناسی است. پارادایم سادگی پس از دوره‌ی رنسانس بر مبنای تفکرات دکارت و نیوتن شکل گرفت. در این پارادایم شیوه فهم مبتنی بر فروکاست هر پدیده به اجزای آن است. از نیمه دوم قرن نوزدهم و با کشف پدیده‌های نامنظم، تئوری‌های کوانتوم و آشوب، ساده‌سازی پدیده‌ها به چالش کشیده شد و رویکرد جدیدی تحت عنوان «پارادایم پیچیدگی» شکل گرفت.
مکتب نئوکلاسیک به‌عنوان نماینده جریان اصلی اقتصاد تحت تسلط پارادایم سادگی است. اقتصاد نهادی ﺟﺪﻳﺪ به‌عنوان رویکرد غالب نهادی دارای نگرش اصلاحی (و نه انتقادی) به اقتصاد نئوکلاسیک است. این موضوع در ترکیب با ساختارهای متنوع و پیچیده نهادی در جوامع مختلف هدف این پژوهش را بررسی مؤلفه‌های پیچیدگی در نهادگرایی جدید تعریف می‌کند. اندیشمندان این نحله نهادها را به‌مثابه ساختار، قواعد تعامل و الگوهای حاکم بر زندگی بشر معرفی می‌کنند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که آنتولوژی نهادگرایی از نوع رئالیسم پیچیده و روش‌شناسی آن، پلورالیستی است. استفاده از نهادها برای کاهش عدم قطعیت در ترکیب با مدل‌های متباین ذهنی حکایت از آن دارد که این نحله هم از عینی‌گرایی و هم از ذهنی‌گرایی بهره می-جوید. با توجه به نقش نهادها در تعامل مبرهن است که بیناعینیت دانش و راهبرد مورد تأکید نهادگرایان است. بر اساس نتایج پژوهش مکتب نهادی جدید از حیث نوع بنیان‌ها و مؤلفه‌های پارادایمی متأثر از پارادایم پیچیدگی است.

کلیدواژه‌ها