توصیف ژرف سه‌بعدی؛ واکاوی عناصر بنیادین پژوهش در آثار مرتضی فرهادی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

هیئت علمی گروه توسعه و سیاست‌گذاری اجتماعی دانشگاه تهران

10.30471/mssh.2022.8620.2327

چکیده

سال‌ها ممارست و مواجهات مبتکرانه با میدان سبب یافتن رویکرد پژوهشی خاص و روش‌شناسی ویژه‌ای شده که مرتضی فرهادی را به پس‌زدن لایه‌های صوری پدیده‌ها و دستیابی به واقعیت اجتماعی مجهز کرده است. این رویکردها و روش‌ها به دلیل اینکه از بطن جامعه ایران برآمده‌اند، احتمالا توان بالاتری برای عبور از دشواری‌های شناخت‌شناسی یا رهزنان حقیقت در این میدان دارند. بنابراین تصریح انتظام فنون مذکور در آثار فرهادی که مسئله پژوهش حاضر را تشکیل می‌دهد، می‌تواند به شناخت بهتر پژوهشگران از جامعه ایران کمک کند. هدف اصلی پژوهش حاضر، کوشش برای استخراج عناصر بنیادین پژوهش به‌ویژه روش‌شناسی بومی در آثار مرتضی فرهادی و ارائه تصویری مصرح از آن است.
روش پژوهش حاضر کیفی بوده و معطوف به آثار مرتضی فرهادی است. براساس یافته‌های پژوهش، فرهادی ضمن بهره‌گیری از واقع‌گرایی استعلایی، از روش‌شناسی خاصی بهره می‌برد که به‌اختصار «توصیف ژرف سه‌بعدی» نامیده شده است. فرهادی در این روش، هم به ژرفای اجزای یک پدیده، هم به پویایی تاریخی آن و هم به گستره جغرافیایی پدیده مورد مطالعه توجه دارد. بدین‌ترتیب روش وی، ترکیبی از روش‌های موردی، تاریخی و تعمیم‌پذیر است که به‌خوبی همبسته بوده، از انسجام درونی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها