پژوهشگاه حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی 1608-7070 17 69 2011 12 22 Social responsibility of science; A comparative study between Islam and West بررسی تطبیقی مسئولیت اجتماعی علم در اسلام و غرب 59 88 210 FA محمدتقی ایمان احمد کلاته ساداتی 0000-0001-5708-7758 Journal Article 2011 06 25 Dominant methodological rules and the importance of values and ethics in scientific paradigms are the main issues debated through scientific social responsibility. So, social responsibility of science is methodological and axiological foundations of any area of science that commitment to them reflects scholar's social responsibility. In western paradigms, social responsibility of science involved different and paradoxical foundations, while in the Islamic worldview, referring to reality and constructing social theory, are based on the Tawhidi epistemology. This harmony is the unconditional and unchangeable rule of Islamic thought. In the Islamic thought, human's responsibility in front of God (SWT), self and society are regarded as a value concept and all people, specifically, social scholars are considered responsible to construct their social world based on these types of concepts. These value concepts, beneficial science and Tawhidi epistemology make differences between scientific social responsibility in Islam and dominant paradigms of occidental sciences. قواعد روش‌شناختی حاکم بر پارادایم‌های علم و اهمیت ورود ارزش‌ها و اخلاقیات در آنها از موضوعات مورد بحث مسئولیت اجتماعی علم به شمار می‌رود. مسئولیت اجتماعی علم عبارت است از مبانی روش‌شناختی و ارزش شناختی هر حوزه از علم که تعهد نسبت به این مبانی به عنوان مسئولیت اجتماعی عالمان آن علم شناخته می‌شود. در پارادایم‌های غربی، مسئولیت اجتماعی علم دارای مبانی متفاوت، متکثر و حتی متضاد است؛ در حالی‌که در جهان بینی اسلامی، ورود به واقعیت و شکل‌گیری نظریه اجتماعی، مبتنی بر مدار توحید است. این وحدت، اصل بلامنازع و غیر قابل تغییر و قاعدة پذیرفته شدة اندیشه و تفکر اسلامی است. در اندیشه اسلامی، با توجه به مسئولیت انسان‌ها در برابر خداوند، خویشتن و جامعه، همه و بخصوص عالمان اجتماعی مسئول‌اند تا با مفاهیم ارزشی این جهان‌بینی، جهان اجتماعی خود را بسازند.  این مفاهیم ارزشی، علم نافع و معرفت‌شناسی توحیدی باعث شده تا مسئولیت اجتماعی علم در اسلام، متمایز از معیارهای مرسوم در پارادایم‌های علم غربی باشد. https://method.rihu.ac.ir/article_210_f64caf0b147c8b0d4aa0bc32762614f4.pdf