پژوهشگاه حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی 1608-7070 21 82 2015 03 21 x روش تجربی از دیدگاه فیلسوفان مسلمان 95 121 542 FA عسکر دیرباز دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه قم نرجس یزدانی دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه قم Journal Article 2014 11 15 x منطق ارسطویی حس را، به عنوان نقطۀ شروع هر علم، تنها در همان زمان مشاهده یقین­آور می‌داند. علم حسی در دیگر زمان­ها و درباره موارد مشابه سکوت اختیار می­کند. جزم و یقین نیز در محدودۀ قیاس و روش قیاسی منحصر می­شود و دیگر روش­ها برای کسب اعتبار در نهایت باید به روش قیاسی بازگردانده شوند. علم حسی نیز برای توسعۀ دامنۀ یقین خود، در مسیر کسب اعتبار، روی به سوی قیاس دارد و در این مسیر باید از پل استقرا، قاعده‌الاتفاقی و ... عبور کند تا به جایگاه رفیع تجربه دست یابد و از دولت سر قانون علّیت و فروع آن، به عنوان روشی کارآمد و معتبر در علوم طبیعی به کار گرفته شود. از دیدگاه فلسفۀ اسلامی، تنها در این صورت است که علوم طبیعی می‌توانند به عنوان علومی متقن و قابل تکیه بر خود ببالند و تاج علوم حقیقی را بر سر نهند. این مقاله تلاش می­کند تا مسیر رسیدن حس به غایت روش­شناسی ارسطویی، یعنی یقین، را ترسیم کند. https://method.rihu.ac.ir/article_542_68e0a17ec020a8a442be75c9b2d45625.pdf