پژوهشگاه حوزه و دانشگاهروش شناسی علوم انسانی1608-70702811020220321Decision making in the organization:
Understanding philosophical foundations, practical procedure of Importance-Performance analysis technique and its critiqueتصمیمگیری در سازمان: فهم مبانی فلسفی، اسلوب اجرای روش تحلیل اهمیت−عملکرد و نقد آن117190810.30471/mssh.2021.7775.2224FAحسن دانایی فرداستاد دانشگاه تربیت مدرس0000-0002-4745-0266راضیه قنبری وانانیگروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایرانJournal Article20210624Decision-making is considered to be the main essence of governance and management. Every decision is purposefully made from among different possible options, but during implementation, it has the power to change the future of the organization and all its stakeholders. Therefore, the science of decision-making has become an irreplaceable science for policy makers and managers, both in the private and public sectors. Part of this science focuses on decision-making methods and techniques. One of the most useful decision-making methods that has been favored by managers and policy makers around the world is the "Importance -Performance analysis technique". This technique helps policy makers in evaluating policies and managers in strategic appraisal a lots. The present study understands the philosophical foundations of this technique, its main elements and practical procedure using SPSS 23 software. Criticisms of this methodology and guidelines for improving the performance of this technique are the final part of this article.تصمیمگیری را جوهره اصلی حکمرانی و مدیریت میدانند. هر تصمیمی بهطور هدفمند از میان گزینههای احتمالی متفاوتی گرفته میشود؛ امّا در زمان پیادهسازی توان آن را دارد تا آینده سازمان و کلیۀ ذینفعان خود را دستخوش تغییرات بسیاری کند. ازاینرو، علم تصمیمگیری به علمی بیبدیل برای خطمشیگذاران و مدیران چه در بخش خصوصی و چه در بخش دولتی تبدیل شده است. بخشی از این علم متمرکز بر روشها و فنون تصمیمگیری است. یکی از روشهای مفید در تصمیمگیری که مورد اقبال مدیران و خطمشیگذاران در سراسر دنیا قرار گرفته است، «روش تحلیل اهمیت−عملکرد» است. این روش به خطمشیگذاران در مورد ارزشیابی خطمشیها و به مدیران در مورد ارزیابی راهبردی کمک شایان توجهی میکند. مطالعۀ حاضر به فهم مبانی فلسفی این روش، عناصر اصلی و اسلوب اجرایی آن با بهکارگیری نرمافزار SPSS 23 میپردازد. نقدهای موجود بر این روششناسی و ارائه رهنمودهایی برای بهبود عملکرد این روش، بخش پایانی این مقاله را دربرمیگیرد.https://method.rihu.ac.ir/article_1908_d714b175de965869c68909f819d93e0f.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهروش شناسی علوم انسانی1608-70702811020220321Investigating economic efficiency and its foundations from the perspective of Islamic knowledgeبررسی کارایی اقتصادی و بنیادهای آن از منظر معرفت اسلامی1932195910.30471/mssh.2022.8043.2260FAعلیرضا لشکریاستادیار اقتصاد پژوهشگاه حوزه و دانشگاهJournal Article20210920Efficiency is a fundamental concept in economics, especially microeconomics, and is an idea for the optimal allocation of resources and facilities for the production of goods and services. This concept because it can go beyond a criterion for evaluating economic activities and have a basis for social arrangements and thus the direction of society. Accordingly, the role of this concept in the formation of the economic system is very important. The place of this concept in Islamic economics, as a knowledge whose identity is formed on the basis of a different understanding of conventional economics, is investigated in this article. Using the content analysis method, after examining the concept of efficiency and its foundations and previous concepts, this article examines the related concepts in religious-Islamic knowledge and concludes that this concept is related to the type of Islamic attitude towards human beings and Economic activities are not compatible and the Islamic economic system can not be organized according to this concept.کارایی مفهومی اساسی و محوری در دانش اقتصاد، و بهویژه اقتصاد خرد، بوده وایدهای برای تخصیص بهینه منابع و امکانات برای تولید کالاها و خدمات است. این مفهوم میتواند از معیاری برای ارزیابی فعالیتهای اقتصادی فراتر رفته و اساس و پایهای برای ترتیبات اجتماعی باشد و در نتیجه جهتدهی به حرکت جامعه داشته باشد. براساساین، نقش این مفهوم در شکلگیری نظام اقتصادی بسیار مهم است.<br /> <br /> در این مقاله جایگاه این مفهوم در اقتصاد اسلامی به مثابه دانشی بررسی میشود که بر پایه معرفتی متفاوت از معرفت اقتصاد متعارف هویت مییابد. این مقاله با استفاده از روش تحلیل محتوا پس از بررسی مفهوم کارایی و بنیانها و مفاهیم پیشینی آن، به بررسی مفاهیم مرتبط با آن در معرفت دینی−اسلامی میپردازد و نتیجه میگیرد این مفهوم با نوع نگرش اسلام به انسان و فعالیتهای اقتصادی سازگار نبوده و نظام اقتصادی اسلام نمیتواند براساس این مفهوم سامان یابد.https://method.rihu.ac.ir/article_1959_8de1534560f8c96a6e43bdeb54780780.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهروش شناسی علوم انسانی1608-70702811020220321Post normal science and rationality of scientific work: the study of the role of values in "post normal age"علم پساعادی و عقلانیت فعالیت علمی: بررسی تحول نقش ارزشها در «عصر پساعادی»3352190710.30471/mssh.2021.7752.2222FAکیوان الستیمرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
گروه پژوهشی مطالعات نظری علم، فناوری و نوآوری0000-0001-9915-7283Journal Article20210612In 20th century, a large part of science became a strategic tool for policy action. increasing Public trust in science created an expectation for providing adequate responses to global (or local) problems, such as environmental crises, pandemics, and... Normal Science, as Thomas Kuhn described, do not seems to be able to solve the problems.<br />“Post Normal Science"(PNS) refers to a new puzzle solving system in which Global problems i.e.the problems with high uncertainty, disputed values, high stakeholders, and urgent decision-making are discussed. The quality of scientific activities in post normal science is assured by an extended peer community, i.e. a large community which consists of not only local scientific experts, but also publics and the experts in different scientific areas. The claim is that in post normal science the relationship between fact and value is reversed, and it is facts that changed in accord with values.<br />In the paper, by describing post normal science and analyzing the concept, it will be argued that the boundary between normal science and post normal science, can be clarified by decrease in interest in activities based on instrumental rationality i.e. the rationality in which the logic of science is working as a means for achieving to a pre-determined purpose. the proposed alternative to instrumental rationality is the one in which the goal of science will be achieved through a procedure based on public understanding.در قرن بیستم، بخش بزرگی از علم، به ابزاری راهبردی برای عمل سیاستی تبدیل شد. اعتماد مردم به علم این انتظار را به وجود آورد که برای مسائلی که نگرانیهای جهانی یا محلی به وجود آورده، از جمله بحرانهای زیستمحیطی یا همهگیریهای بزرگ، پاسخهای سریع و کافی به دست آورد. با این حال علوم عادی به دلیل جزئینگری، قادر به پاسخگویی به این مسائل به نظر نمیرسیدند. واژه «علم پساعادی» به سیستم حل مسالهای اشاره دارد که در آن مسائلی از این جنس مورد بحث قرار میگیرند؛ مسائلی که دارای عدمقطعیت بالا، ارزشهای محلبحث، ذینفعان زیاد بوده و به تصمیم فوریتی نیاز دارند. در سیستم حلمسالۀ علم پساعادی، اجتماع بسطیافتهای از همتایان (که عموم مردم نیز از اعضای آن هستند) در فرایند ارزیابی کیفیت نقش ایفا میکنند. ادعا این است که در علم پساعادی رابطه میان امور واقع و ارزش معکوس شده و اینبار امرواقع است که از ارزشها تبعیت میکند. در مقاله حاضر با تشریح و تعبیرِ مفهوم «علم پساعادی»، و شرح ابهاماتی که در دیدگاه ارائه شده وجود دارد، استدلال خواهد شد که مرز علم عادی و علم پساعادی، با افول نوعی نگرش مبتنی بر عقلانیت ابزاری (که در آن منطقِ جاری در نهادِ علم در خدمت هدفی از پیش تعیین شده قرار دارد) قابلتوضیح خواهد بود. جایگزین مناسب عقلانیت ابزاری، عقلانیتی است که در آن هدف علم از روالی مبتنی بر مشاوره و مفاهمه حاصل خواهد شد.https://method.rihu.ac.ir/article_1907_8ab1a885ebebed8365153fea326c5b8d.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهروش شناسی علوم انسانی1608-70702811020220321thematic analysis. Islamic Psychlogy.کاربست روش تحلیل مضمون در بررسی و مقایسه جایگاه «فکر»در روانشناسی قرآن بنیان5370190310.30471/mssh.2021.7550.2195FAمحمد کاویانیعضو هیئت علمی گروه روانشناسی0000-0001-7643-0910مصطفی نظریدانش آموخته حوزه علمیه، سطوح عالی؛ و دانشپژوه دکتری قرآن و روانشناسی جامعه المصطفی (ص) العالمیهJournal Article20210414tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.tamatic analysis. quranic psychology.در دهههای اخیر، با وجود احترام به روشهای کمّی و تلفیقی، اقبال روزافزونی به روشهای پژوهش کیفی توسط پژوهشگران صورت گرفته است. در بین روشهای کیفی متعدد نیز فقط بعضی از آنها را میتوان در مطالعه متن، بهکار گرفت که یکی از آن روشها عبارت است از روش «تحلیل مضمون». هدف این پژوهش عبارت است از معرفی این روش، از طریق کاربست آن در مطالعه قرآنی−روانشناختی، در باب واژه «فکر» بهعنوان یک نمونه.روش گردآوری دادههای این پژوهش کتابخانهای و روش تحلیل دادهها، تحلیل عقلی بوده است. ابتدا، روش تحلیل تم و زیرمجموعههای آن معرفی شده و سپس، آیات مرتبط با موضوع «فکر» با استفاده از شیوۀ شبکۀ مضامین جمعآوری شده است. آنگاه «مضامین پایهای» از قرآن استخراج و از طریق آنها، به «مضامین سازماندهنده» و در نهایت به «مضامین فراگیر» دست یافتهایم.در گام پایانی، نتایج بهدست آمده قرآنی در باب «فکر»، با سازه روانشناختی «فکر»، بررسی تطبیقی شده است. یافتههای پژهش قرآنی، دو مضمونِ فراگیرِ «مبدأ» و «معاد» را بهدست داد و مطالعه تطبیقی، معلوم کرد که هدف تفکر در دانش روانشناسی بازیابی «تعادل روانی» است؛ درحالیکه هدف «فکر» در قرآن، عبارت است از «سعادت اخروی»؛ همچنین تفکر در معنای قرآنی خویش به زندگی انسان هویت، جهت و معنا میدهد در صورتی که در معنای روانشناختی آن، تفکر فرایندی است که در ارزیابی، نتیجهگیری و تصمیم به او کمک میکند و نیز معلوم شد که «روش تحلیل مضمون» کارایی زیادی در مطالعات «روانشناسی قرآن بنیان» دارد.https://method.rihu.ac.ir/article_1903_a5c92fb6963611ba9ddbed399db7f262.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهروش شناسی علوم انسانی1608-70702811020220321Comparing Max Weber’s and Javad Tabatabaei’s Methodology to the Reason for the Backwardness of Ancient Iranمقایسه روششناسی ماکس وبر و جواد طباطبایی درباره دلیل عقبماندگی ایران دوران قدیم7183173910.30471/mssh.2020.5851.1932FAحسین روحانیاستادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهانرضا محمود اوغلیدانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه محققسید علی مرتضوی امامی زوارهاستادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه اراکJournal Article20191002for backwardness via a philosophical approach. Tabatabai considers the refusal of thought as the reason for Iranian backwardness, believing that the cause of all the crises and backwardness of Iranian society is for the lack of philosophical rationality. Except for short excerpts from the history of Iran, Tabatabai considers the whole history of Iran as nothing but crude ideological, sociological approaches, and the absence of thought and rationality. It is for this reason that he, based on his Orientalist and subjectivist method in analyzing the reason for the backwardness of Iran, arrives at a causal relationship between the lack of rationality and the backwardness of Iran. Against his reductionist approach, he reduces all the crises of Iranian society to the lack of Western thought and rationality, Max Weber's methodology puts out that ideas and thoughts can only influence the society through relations, mediators and structures influence. Hence thinking is a social thing.سیدجواد طباطبایی یکی از سرشناسترین متفکران ایرانی است که با رهیافتی فلسفی، دلیل عقبماندگی ایران را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است. وی دلیل عقبماندگی ایران را امتناع اندیشه میداند. او بر این باور است که علتالعلل تمامی بحرانها و عقبماندگی جامعه ایرانی به فقدان عقلانیت فلسفی مربوط میشود. او به جز برشهای کوتاهی از تاریخ ایران، سرتاسر تاریخ ایران را چیزی جز رویکردهای خام ایدئولوژیک، جامعهشناسانه و غیاب اندیشه و عقلانیت نمیداند و درست ازاینرو او براساس روش شرقشناسانه و سوبژکتیویستی خویش در تحلیل دلیل عقبماندگی ایرانزمین به یک رابطه علّی میان فقدان عقلانیت و عقبماندگی ایران میرسد.در برابر این رویکرد تقلیلگرایانه طباطبایی که همه بحرانهای جامعه ایرانی را به فقدان اندیشه و عقلانیت غربی تحویل میکند، با بهره جستن از روششناسی ماکس وبر میتوان این سخن را به میان آورد که ایدهها و اندیشهها تنها از طریق رابطهها، میانجیها و ساختارها تأثیر میگذارند و اندیشیدن امری اجتماعی است. همواره کلیتی انضمامی وجود دارد که ایدهها و مناسبات به صورتی درهم تنیده متعلق به این کلیت انضمامی هستند. بنابراین، امتناع تفکر و اندیشه در سطح اجتماعی بهعنوان امتناعی در تحرک در مناسبات و قفلشدگی در ساختار موجودیت انضمامی موضوعیت دارد.<br /> در جامعهشناسی ماکس وبر، پروتستانتیسم نه بهعنوان عامل توضیحدهنده سرمایهداری بلکه بهعنوان عاملی مطرح است که انگیزههای انسانی را در داشتن نگاهی ویژه بهکار، زندگی، صرفهجویی و مالاندوزی مفهوم میسازد. ماکس وبر نمیگوید که سرمایهداری، اختراع پروتستانتیسم است؛ بلکه توجه او به منشی است در زندگی که وجهی از آن عقلانیت اقتصادیای است که در اصل، غیرعقلانی است؛ چون مالاندوزیای است بدون انگیزه مصرف. حسابگریای است که کامجویی فردی در آن به حساب نیامده است. ماکس وبر در ریاضت و سختکوشی و امساک کالونی، آن عنصر غیرعقلانیای را میبیند که پیشتازاننده عقلانیت سرمایهداری مدرن میشود. از عقلانیت مدرن نمیتوان سخن گفت، مگر آنکه به سرمایهداری توجه کرد. بنابراین عقلانیت وبری، عقلانیت درهمتنیده با کردارها و نهادها و عقلانیتی تاریخمند است.در این جستار این فرضیه آزمون میشود که در تحلیل و فهم عقبماندگی ایران قدیم، باید به ارتباط ارگانیگ میان ایدهها و کردارها و نهادها توجه کرد و نمیتوان با رویکرد تقلیلگرایانه طباطبایی که تاریخ و تناقضات دیالکتیکی آن را به افراد و عقاید افراد تقلیل میدهد، فهم و درک درستی از دلایل عقبماندگی داشت.https://method.rihu.ac.ir/article_1739_e4f61efc5b2ecc9b00e5192e4ff02db7.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهروش شناسی علوم انسانی1608-70702811020220321Revisiting Shariati's Methodological Approach on Religionبازخوانی متدولوژیشناسی «دینشناسی» شریعتی8595191910.30471/mssh.2021.7852.2237FAسید جواد میری مینقجامعه شناسی دین، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیJournal Article20210719In this article, "Shariati's methodology" in the field of religious studies has been reviewed from the perspective of humanities. Here, the author has tried to ask and inquire upon the question of what is the basis of Shariati's methodological view on the category of religion. Then, in order to test the Shariati's approach in the sociological study of religions, the author has tried to explore the Shariati's methodology based on a critical approach. Of course, the author has tried to critically review the discussion of Shariati's "methodology" in the context of the humanities by relying on Shariati's own works rather than secondary literatures. Of course, the author has tried to critically review Shariati's discussion of "methodology" in the context of the humanities, relying on Shariati's works, and the point is that most of the works have been indifferent to Shariati's text, and his critics have even wrongly argued that Shariati does not discuss the methodology of the humanities in general, and religion, in particular. But a critical reading of the text can lead to more fundamentally different results, and our attempt has been to examine this dimension of Shariati's thought.در این مقاله رویکرد «روششناسی شریعتی» در حوزۀ مطالعات دینپژوهی از زاویۀ علوم انسانی نقد و بررسی شده است. نگارنده در این مقاله تلاش نموده این پرسش را مطرح و دنبال کند که نگاه متدولوژیک شریعتی به مقولۀ دینپژوهی بر چه اساس و مبنایی میباشد. سپس برای راستیآزمایی رویکرد شریعتی در مطالعه جامعهشناختی ادیان تلاش کرده است با خوانش انتقادی، متدولوژی شریعتی را کنکاش و واکاوی کند.البته تلاش نگارنده این بوده است که بحث «روششناسی» شریعتی در «بستر علوم انسانی» را با اتکاء بر آثار شریعتی مورد بازبینی انتقادی قرار دهد و مقصود این است که اغلب آثار نسبت به متن شریعتی بیالتفات بودهاند و منتقدان او حتی بر این باورند که شریعتی بحثی در باب روششناسی علوم انسانی به صورت اعم، و دینشناسی، به صورت اخص، ندارد. امّا با خوانش انتقادی متن میتوان به نتایج بنیادین متفاوتتری دست یافت و تلاش نگارنده آن است که این ساحت از اندیشه شریعتی را مورد مداقه قرار دهدhttps://method.rihu.ac.ir/article_1919_c61490633ad446d7e4544379e5b13f9c.pdf