پژوهشگاه حوزه و دانشگاهروش شناسی علوم انسانی1608-7070187220130120A Believers' Account of Modern Sciencesمواجهه دیندارانه با علوم جدید730188FAمحمد فنایی اشکوری.Journal Article20120529Controversy over the relation between religion and science in the Christian and secular west has a long history. After the domination of science and marginalization of religion in modern era, secular and materialistic thinking dominated on different dimensions of human life including the scientific worldview. This way of thinking about the world and life has led to various crises from which contemporary man suffers. According to some, modern science is developed in a materialistic environment and has no relevance to Islamic world view. Therefore, issues such as Islamizing sciences and producing religious sciences are raised. In this paper, on the basis of Islamic epistemological principles, the problem of conflict between science and religion and the proper way of encountering with modern sciences are dealt. The assumption is that modern science as long as it is supported by rational and justified criteria are accepted; however, we should distinguish between science and materialistic worldview and culture.بحث از نسبت علم و دین و مناقشات برخاسته از آن در غرب مسیحی و مادی، تاریخی پرماجرا دارد. پس از تفوق علم و به حاشیه رفتن دین در عصر جدید، تفکر مادی بر ابعاد مختلف حیات بشری از جمله بر جهانبینی علمی غلبه یافت. غلبه نگرش مادی به هستی و حیات منتهی به ظهور بحرانهای گوناگونی شد که بشر کنونی از آن رنج میبرد. به گمان برخی، علم جدید در بستر تفکر و نظام ارزشی مادی روییده و تناسبی با تفکر و نظام ارزشی اسلامی ندارد. از اینجاست که بحث اسلامی سازی علم یا تولید علم اسلامی طرح میشود. دراین مقاله با توجه به مبانی و اصول معرفت شناختی در تفکر اسلامی، نزاع معرفت علمی و دینی بطور اجمال بررسی و دیدگاه مقبول در نحوه مواجهه با علم جدید طرح گردیده است. علم جدید تا آنجا که مستند به معیارهای عقلانی و موجه باشد پذیرفتنی است، اما نباید جهانبینی و فرهنگ مادی را به نام علم تلقی به قبول کرد.https://method.rihu.ac.ir/article_188_ed8191a325a846c131399dd418de8443.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهروش شناسی علوم انسانی1608-7070187220130120A Comparison between the Philosophical Foundations of Religious Science and Naturalistic Scienceمقایسه مبانی فلسفی علم دینی و علم طبیعتگرایانه3154189FAابراهیم آزادگان.Journal Article20120502In the first part of this paper it has been shown that choosing a worldview has effects on the process of development and selection between competitive theories in science and also has practical consequences in the development and application of scientific theories. In the next part, the relation between two main combatant and influential worldviews, namely the theistic and naturalistic ones will be examined. In this part, by focusing on Plantinga’s and Golshani’s views it has been stressed that theism has scored more against naturalism in providing a foundation for explanation of our scientific inquiries and theories, and also in showing to be more compatible with existing accepted scientific theories. It will be concluded that not only theistic science, that is a science based on theistic worldview, is conceptually possible but also it is rational to be pursued and developed. در این مقاله ابتدا نشان میدهیم که در مقام پردازش، انتخاب و بررسی نظریههای علمی، دانشمندان تحت تأثیر جهانبینی خود عمل میکنند و این تأثیر هم در بعد نظری یعنی در شکلگیری و تنظیم نظریه و هم در بعد عملی یعنی در کاربرد نظریه در ایجاد فناوری و یا کاربرد آن در شکلدهی نظام فکری فرد و جامعه، بروز و ظهور دارد. در قدم بعدی به رابطهی دوجهانبینی اصلی رقیب، یعنی جهانبینی طبیعتگرایانه و جهانبینی دینی (جهانبینی توحیدی) با علم میپردازیم. در این بخش با تأکید بر آرای پلانتینگا و گلشنی، نشان داده خواهد شد که هم از نظر قدرت تأیید و توجیه نمودن نظریههای علمی و هم از نظر تأیید شدن توسط دادههای علمی، جهانبینی دینی بر جهانبینی طبیعتگرایانه برتری دارد. مآلا به این نتیجه خواهیم رسید که علم دینی نه تنها ممکن است بلکه تلاش در راستای ایجاد و پیشبرد آن تلاشی معقول است.https://method.rihu.ac.ir/article_189_fdb7813d34e37a31dec5f0f24bc89366.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهروش شناسی علوم انسانی1608-7070187220130120A comparison between Nasr and Feyerabend's ideas about ideal scientific communityمقایسه آراء سید حسین نصر و پاول فایرابند در بارهی جامعهی علمی آرمانی5579190FAزهرا زرگر.سید حسن حسینی.مصطفی تقوی.Journal Article20120608Today everybody is familiar with destroying consequences of modern science and technology, in addition to its achievements. Besides, domination and exclusive position of science in educational system and government organizations have marginalized alternative knowledge. Thus, some people found this trend dangerous for humankind’s fate and tried to change this situation. Nasr and Feyerabend are two philosophers that despite their different work area both criticize modern science and try to establish their own ideal scientific community.
Nasr’s approach is regeneration of traditional science which was prevalent before modern age. Benefits of this science are in harmony with natural environment and it also meets human spiritual requirements.
But Feyerabend believes that in an ideal society all ideologies involving science are equal. In this paper ideal scientific community from the viewpoints of Nasr and Feyerabend are compared and their assumptions, stimulus and consequences of their thoughts are analyzedتوجه جامعهی جهانی به آثار مخرب علم مدرن در کنار سلطه و نفوذ علم مدرن در نظامهای آموزشی و حکومتی، موجب شده تا برخی اندیشمندان به فکر لزوم برونرفت از وضع موجود بیفتند. سیدحسین نصر و پاول فایرابند با وجود تفاوت حوزهی پژوهشیشان متفقا علم مدرن را نقد کرده و تصویری از جامعه علمی آرمانی رسم کردهاند. استراتژی نصر، احیای علوم رایج در دوران قبل از علم مدرن است. علومی که منافع مادیشان در هماهنگی با کل طبیعت بوده، نیازهای معنوی انسان را نیز برآورده میکردند. اما فایرابند معتقد است باید از آنچه مایهی سرسپردگی به علم مدرن است، عبور کنیم و به سمت تشکیل جامعهای برویم که در آن نه تنها علم، بلکه هیچ ایدئولوژی دیگری دارای جایگاه برتر نیست. در این مقاله با مروری بر آراء ایشان در باب جامعهی علمی آرمانی، تفاوتهای ایشان تحلیل شده و در نهایت آراءشان با رویکرد کاربردی ارزیابی شده است.https://method.rihu.ac.ir/article_190_c28a9da8298c6b1da797615a45e92578.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهروش شناسی علوم انسانی1608-7070187220130120Deductive Qualitative Content Analysis and the Usage of Islamicمدل روششناختی نظریهپردازی در علوم انسانی اسلامی81109191FAمجید کافی.غلامرضا جمشیدی ها.Journal Article20120514Due to its practical nature defining the role of values in methodology of management studies as a social sciences discipline is of particular importance. Thus, it seems that exploring different aspects of this problem faces Islamic management researchers with a new research direction. The findings of this study, which was performed in an analytical – descriptive method, showed that in the first step of research, values assist social sciences researchers in the identification of problem, establishment of related intellectual framework and prioritizing different aspects of study. Also, because of the practical nature of management and the fact that managers could not be devoid of values, this scientific discipline has been more influenced by values. Moreover, there is plenty of evidence that assert the importance of the role of values in management. Islamic values have been constructed in a systematic approach and hence, writer of this paper suggested that for strengthening their research capacity, Islamic management researchers should use these findings in order to provide the basis for emerging Islamic management theory in the light of a systematic study of valuesبرای تولید علوم انسانی اسلامی با هر رویکردی باید از قرآن استفاده کرد. به خصوص رویکردهایی که با تولید نظریه درصدد تولید علوم انسانی اسلامی هستند، یعنی تولید علم با استفاده از قرآن در مقام گردآوری، ساخت فرضیه، نظریهپردازی،... بیشتر نیاز به استفاده از آیات قرآن دارند. اما با چه روشی میتوان در مقام نظریهپردازی از قرآن استفاده کرد؟ به عبارت دیگر چگونه میتوان از قرآن به نظریهپردازی نائل شد؟ مکانیسم و سازوکار نظریهپردازی از قرآن چیست؟ برای پاسخگویی به این سؤال بین سه روش تفسیر موضوعی، تحلیل محتوا و مبناشناسی ترکیب کردهام و به مدل ترکیبی روششناختی که آن را «روش مبناشناسی» (روش شناخت مبانی جامعه) نامیدهام، دست یافتم. این تحقیق درصدد است ضمن توضیح هر یک از این سه روش، به مدلی ترکیبی برای نظریهپردازی در مطالعات انسانی ـ اسلامی از قرآن دست یابد.https://method.rihu.ac.ir/article_191_ba2af6891cc132860097c0c70b1e4114.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهروش شناسی علوم انسانی1608-7070187220130216Examining Van Frassen's view on Explanationبررسی دیدگاه عملگرایانه ونفراسن در تبیین و تطبیق آن با عملگرایی سنتی111134192FAمنصور نصیری.Journal Article20120531Van Frassen is a prominent contemporary philosopher of science and founder of the school of "constructive empiricism". Examining his theory is important especially with respect to the fact that he is one of the most important critics of the formalism in explanation. His theory is regarded as one of the most important unformalist theories in this regard. According to other theories explanation is a relation between two things: theory and fact; but according to him it is the relation between three things: theory, fact and context. In this essay, I will examine his theoryونفراسن از برجستهترین فیلسوفان علم در عصر حاضر و بنیانگذار مکتب «تجربهگرایی سازنده» است. بررسی نظریه او در مسئله تبیین، از این جهت اهمیت دارد که وی با نقد نظریههای صورتگرا شورید و تمرکز اصلی دیدگاهش را بر توجه به نقش امور غیرصوری، به ویژه بستر، قرار داد. نظریه او در تبیین، یکی از برجستهترین نظریههای غیرصورتگرا تلقی میشود. نظریههای رایج تبیین را رابطه میان نظریه و واقع میدانند؛ ونفراسن این تصور را نادرست میداند و تبیین را رابطه میان سه چیز معرفی می کند: نظریه، واقع، و بستر: در واقع، یک نظریه یک واقعیت را بسته به یک بستر خاص تبیین میکند. ونفراسن به ویژه بستری را که در آن تبیین تقاضا و ارائه میشود بسیار مهم میداند. در مقاله حاضر، ضمن بررسی ابعاد گوناگون نظریه ونفراسن درباره تبیین، تفاوت دیدگاه وی با طرفداران عملگرایی رایج و نیز برخی نتایج و نقدهای این نظریه را بیان خواهیم کرد.https://method.rihu.ac.ir/article_192_a977998da633e37439954e30d77143a2.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهروش شناسی علوم انسانی1608-7070187220130216Deductive Qualitative Content Analysis and the Usage of Islamic Doctrines in Social Sciencesتحلیل محتوای کیفیِ قیاسی و بهرهگیری از آموزههای اسلامی در علوم اجتماعی135159193FAعلیرضا محسنی تبریزی.علی سلیمی.Journal Article20120907Referring to Islamic Holy Texts in terms of social sciences' questions is one way of using Islamic doctrines and allows religious theorizing in this area. This article briefly reviews the limits, the privileges, and the necessities of the methods and the techniques that are introduced in Islamic and social sciences for analyzing these texts and finding their responses to social sciences' questions. Choosing deductive qualitative content analysis as an appropriate approach for these researches, attempts to show its capabilities in satisfying this task and, specially, in considering the standards that Islamic sciences require for valid interpretation of Islamic Holy Texts. Findings show that it has the necessary attributes for this understanding, the capacity to avoid the limits, to regard the necessities, and to benefit the privileges in optimizing results; and, regarding these standards, it can provide an interpretation of these texts that has necessary validity and reliability in the view of both scientific area.مراجعه به متون مقدس اسلامی بر اساس پرسشهای علوم اجتماعی، یک راه بهرهگیری از آموزههای اسلامی و زمینهساز نظریهپردازی دینی در این حوزه است. این جستار، به اختصار، به بررسی کاستیها، بایستهها و مزایای روشها و فنونی میپردازد که در علوم اسلامی و اجتماعی برای دستیابی به پاسخهای معتبر این متون بدان پرسشها مطرحاند. تحلیل محتوای کیفی قیاسی که دانش موجود را برای فهم متون به کار میگیرد، به عنوان رویکرد روشی متناسب با اینگونه پژوهشها برگزیده است؛ و میکوشد قابلیتهای آن را در برآوردن این مهم و، بهویژه، رعایت ضوابطی بیازماید که علوم اسلامی برای فهم معتبر متون مقدس قائلند. یافتهها نشان میدهند این رویکرد، ویژگیهای لازم را برای این فهم و ظرفیت پرهیز از کاستیها، رعایت بایستهها و بهرهگیری از مزایای یاد شده را دارد؛ و در صورت حصول این معیارها میتواند زمینهساز تفسیری از این متون باشد که از نگاه هر دو حوزه، روایی و پایایی لازم را دارد.https://method.rihu.ac.ir/article_193_a6047f956e3b39a9a9d42d3799418a91.pdf