کاربرد روش ردیابی فرایند در پژوهش‎های سازمان و مدیریت

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای تخصصی، سایر، دانشگاه تهران

2 دانشگاه شهید بهشتی

3 دکترای تخصصی، استادیار، دانشگاه تهران

10.30471/mssh.2022.8179.2274

چکیده

عموماً پژوهشگران حوزه سازمان و مدیریت با هدف توصیف یا تبیین یک پدیده، اقدام به پژوهش می‎کنند؛ به‌ویژه در پژوهش‎هایی که با هدف تبیین صورت می‎پذیرد، شناسایی زنجیره‎های علّیِ به‎وجودآورنده یک پدیده دارای اهمیت است. ازآنجاکه کشف همبستگی بین دو متغیر که شیوه متداول در پژوهش‎های کمّی است، نمی‎تواند گویای وجود یا عدم وجود روابط علّی باشد، اتخاذ رویکرد کیفی و به‎طور مشخص، شیوه مطالعه موردی به پژوهشگران توصیه می‎شود. در این پژوهش تلاش می‌شود ضمن معرفی روش ردیابی فرایند که از مهم‎ترین ابزارهای استنباط علّی در پژوهش‎های کیفی و مطالعه موردی است، انواع تکنیک‎های آن تشریح و ظرفیت‎های حاصل از به‌کارگیری این روش ارائه گردد؛ همچنین با توجه به آنکه سازوکار اجرایی روش ردیابی فرایند برخلاف مدل‎های آماری یا حتی سایر مباحث مربوط به روش‎های کیفی چندان بررسی نشده است، در پایان این پژوهش شیوه به‌کارگیری و اجرایی کردن این روش مورد واکاوی قرار می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها


1. خنیفر، حسین و ناهید مسلمی (1398)، اصول و مبانی روشهای پژوهش کیفی: رویکردی نو و کاربردی، ج2، تهران: نگاه دانش.
2. طالبان، محمدرضا (1389)، «تحلیل خلاف واقع در تبیین‌های تاریخی علوم اجتماعی»، علوم اجتماعی (دانشکده ادبیات و علوم انسانی مشهد)، دوره 7، ش1،ص85−120.
3. Barrowman, N. (2014), Correlation, Causation, and Confusion. The New Atlantis, 43, 23−44.
4. Beach, D. & Pedersen, R. B. (2013), ProcessTracing Methods: Foundations and Guidelines, Ann Arbor MI: University of Michigan Press.
5. Befani, B. & Stedman−Bryce, G. (2017), Process Tracing and Bayesian Updating for impact evaluation. Evaluation, 23(1), 42–60. doi.org/10.1177/1356389016654584.
6. Bennett, A. (2008), Process Tracing: A Bayesian Perspective. Pp. 217−70 in The Oxford Handbook of Political Methodology, edited by J. Box−Steffensmeier, H. E. Brady and D. Collier. Oxford: Oxford University Press.
7. Bennett, A. & Checkel, J. (2014), Introduction: Process tracing: From philosophical roots to best practices, In: Process Tracing: From Metaphor to Analytic Tool, Cambridge: Cambridge University Press.
8. Boyce, P. (2018), Editorial: Correlation, causation and confusion, Lighting Research & Technology, 50(5), 657–657. doi.org/10.1177/1477153518787733.
9. Collier, D. (2011). Understanding Process Tracing. PS: Political Science and Politics, 44 (4), 823-830.
10. Collier, D., Brady, H. E. & Seawright, J. (2010), Sources of Leverage in Causal Inference: Toward an Alternative View of Methodology, In H. E. Brady & D. Collier (Eds.), Rethinking Social Inquiry: Diverse Tools, Shared Standards (2nd ed., 161−200), Lnham, MD: Rowman and Littlefield.
11. Falleti, T. G., & Lynch, J. F. (2009), Context and Causal Mechanisms in Political Analysis, Comparative Political Studies, 42(9), 1143–1166. https://doi.org/10.1177/0010414009331724.
12. Fearon, J. D. (1991), “Counterfactuals and Hypothesis Testing in Political Science”, World Politics 43 (2): 169–95.
13. George, A. L. & Bennett, A. (2005), Case Studies and Theory Development in Social Sciences (Cambridge: MIT Press).
14. Goldstone, J. A. (1998), ‘Initial Conditions, General Laws, Path Dependence, and Explanation in Historical Sociology, American Journal of Sociology, 10, 829−45.
15. Hall, P.A. (2003), ‘Aligning Ontology and Methodology in Comparative Research’, in J. Mahoney and D. Rueschemeyer (eds.), Comparative Historical Analysis in the Social Sciences (Cambridge: Cambridge University Press), pp. 373–404.
16. Hay, C. (2016), Process tracing: a laudable aim or a high−tariff methodology? New Political Economy, 21(5), 1–5. doi:10.1080/13563467.2016.1201806
17. Hedström, P. & Ylikoski, P. K. (2010), Causal Mechanisms in the Social Sciences, Annual Review of Sociology, 36, 49−67.doi.org/10.1146/annurev.soc.012809.102632
18. Humphreys, M. & Jacobs, A. (2015), Mixing methods: A bayesian approach, American Political Science.
19. Mahoney, J. (2012), The Logic of Process Tracing Tests in the Social Sciences, Sociological Methods & Research, 41(4), 570–597, https://doi.org/10.1177/0049124112437709.
20. Punton, M. & Welle, K. (2015), Straws-in-the-wind, Hoops and Smoking Guns: What can Process Tracing Offer to Impact Evaluation?, CDI Practice Paper 10, Brighton: IDS.
21. Ricks, J. & Liu, A. (2018), ProcessTracing Research Designs: A Practical Guide. PS: Political Science & Politics, 51(4), 842−846. Doi:10.1017/S1049096518000975.
22. Rohlfing, I. (2013), Varieties of Process Tracing and Ways to Answer Why−Questions, European Political Science, 12(1), 31–39. doi:10.1057/eps.2012.7.
23. Salmon, W. (2020), Scientific Explanation and the Causal Structure of the World: Princeton University Press, doi.org/10.1515/9780691221489.
24. Slater, D. & Wong, J. (2013), “The Strength to Concede: Ruling Parties and Democratization in Developmental Asia”, Perspectives on Politics 11 (3): 717–33.
25. Tansey, O. (2007), Process Tracing and Elite Interviewing: A Case for Non−probability Sampling, PS: Political Science & Politics, 40, 765−772. doi:10.1017/S1049096507071211.
26. Trampusch, C. & Palier, B. (2016), Between X and Y: how process tracing contributes to opening the black box of causality, New Political Economy, 21, 437–454.
27. Van Evera, S. (1997), Guide to Methods for Students of Political Science, Ithaca NY: Cornell University Press.
28. Waldner, D. (2015), “What Makes Process−Tracing Good? Causal Mechanisms, Causal Inference, and the Completeness Standard in Comparative Politics.” In ProcessTracing, ed, Andrew Bennett and Jeffrey T. Checkel, 126–52, New York: Cambridge University Press.
29. Zaks, S. (2017), “Relationships Among Rivals (RAR): A Framework for Analyzing Contending Hypotheses in Process−Tracing”, Political Analysis 25 (3): 344–62.